×

Wyrok SO Warszawa – Praga – nieważność umowy zawartej z BZ WBK

W dniu 13 marca 2020 r. Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie Wydział II
Cywilny wydał wyrok zasądzający od Santander Bank Polska S.A. (poprzednio: Bank
Zachodni WBK S.A.) na rzecz kredytobiorcy kwotę 41.333,00 zł. Sąd uznał, że w umowie
występują klauzule niedozwolone w zakresie zasad indeksacji do kursu CHF i wobec tego
umowa jest nieważna w całości. Choć powódka domagała się zasądzenia kwoty 135.529,10
zł, to Sąd uznał, że należny jest zwrot jedynie 41.333,00 zł, albowiem o tyle jej dotychczas
spłacone raty przewyższały kwotę wypłaconego kredytu (tzw. teoria salda).


W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd wskazał, że podziela argumentację Powódki
odnośnie niedozwolonego charakteru postanowień dotyczących indeksacji kredytu do kursu
CHF określanego jednostronnie przez pozwany Bank.


Wobec powyższego w ocenie Sądu nie ma możliwości utrzymania w mocy umowy
kredytowej zawartej przez strony bez w/w niedozwolonych postanowień regulujących
mechanizm indeksacji i różnic kursów walutowych. Prowadziłoby to bowiem do zmiany
charakteru umowy poprzez wyeliminowanie ryzyka kursowego związanego z indeksacją
kwoty kredytu do CHF, a tylko istnienie owego ryzyka uzasadnia zastosowanie w umowie
przy określaniu wysokości oprocentowania stopy międzybankowej tej waluty, czyli LIBOR.
Skoro zamiarem stron było zawarcie umowy kredytu indeksowanego kursem CHF, to
istnienie owej umowy bez klauzul indeksacyjnych nie ma racji bytu i jest sprzeczne z naturą
tego stosunku obligacyjnego. Ponadto – wyeliminowanie w/w klauzul uniemożliwia
wykonanie umowy, z uwagi na brak mechanizmu ustalenia wysokości zobowiązania
kredytobiorcy.


W obliczu nieważności umowy kredytu, istniejącej od momentu zawarcia umowy,
obowiązkiem powódki był zwrot na rzecz pozwanego banku kwoty, którą w wykonaniu
nieważnej umowy pozwany bank przekazał powódce. Wpłaty dokonywane przez powódkę na
rzecz banku w okresie od maja 2007 roku do zamknięcia rozprawy powinny być więc
ujmowane jako częściowe wykonanie zobowiązania zwrotu nienależnie otrzymanego
świadczenia, nie zaś jako odrębne świadczenie spełniane na rzecz banku w wykonaniu
umowy kredytu, którego rozliczenie miałoby odbywać się zgodnie z teorią dwóch kondykcji
bądź zgodnie z teorią salda. W konsekwencji – powódka może domagać się zasądzenia na
swoją rzecz jedynie „nadwyżki” ponad kwotę wypłaconą jej przez Bank, gdyż jej wpłaty do
wysokości do tej kwoty nie sposób uznać za świadczenie nienależne, wobec spoczywającego
na powódce zobowiązania do zwrotu na rzecz pozwanego banku kwoty 484 300 zł. W oceni
Sądu charakter świadczenia powódki (tj. spełnianego sukcesywnie świadczenia o zwrot
nienależnie otrzymanego świadczenia) przesądza o braku zasadności podniesionego przez

stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia, gdyż nie było to świadczenie okresowe w
rozumieniu art. 118 kc.


Wyrok jest nieprawomocny, obie strony wniosły apelację. Sprawę prowadzili adw. Łukasz
Chmurski oraz adw. Marcin Żmuda Trzebiatowski