×

Wyrok SO Warszawa – Praga – umowa zawarta z Kredyt Bank nieważna

27 października 2020 r. Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie (SSO Emil
Lewandowski), w sprawie toczącej się pod sygn. akt II C 461/17, wydał wyrok, w którym
ustalił nieważność umowy kredytowej indeksowanej do kursu CHF zawartej z Santander
Bank Polska S.A (dawniej: Kredyt Bank). Sąd w ustnych motywach rozstrzygnięcia
podkreślił, że zaoferowany Powodom kredyt był produktem toksycznym, i całkowitą
odpowiedzialność za wprowadzenie tego typu umów na rynek ponosi Bank. Sąd podkreślił,
że szczegółowe rozliczenie umowy powinno być przedmiotem odrębnego procesu. Całością
kosztów przedmiotowego procesu został obciążony pozwany Bank.


W pisemnym uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że umowa kredytu zawartego przez strony
jest w całości bezwzględnie nieważna, a jej nieważność wynika z postanowień prawa
krajowego czyli art. 385 1 kc jak również prawa unijnego (dyrektywa Rady 93/13/EWG). Sąd
szczególnie podkreślił, że art. 385 1 kc został uchwalony na skutek dostosowania prawa
krajowego do prawa unijnego, a od czasu członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii
Europejskiej winien być on interpretowany zgodnie z dyrektywą Rady 93/13/EWG z dnia 5
kwietnia 1993r w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.


Zgodnie z art. 6 ust. 1 w/w dyrektywy, art. 385 1 k.c. winien być interpretowany w zgodzie z
dyrektywą, umożliwiając sankcję nieważności całej umowy (por. Preambułę dyrektywy oraz
art. 8 dyrektywy).


W ocenie Sądu wobec występowania w umowie klauzul zezwalających na jednostronne i
praktycznie dowolne kształtowanie wartości kursu w tabeli Banku zaistniała znacząca
nierównowaga praw i obowiązków stron, skutkująca istotną szkodą dla konsumentów,
przejawiła w ten sposób, że:


1) bank jest uprawniony do jednostronnego, samodzielnego ustalania kursu kupna i
sprzedaży CHF, czym może wpływać jednostronnie i dowolnie (bez zastrzeżonego
ograniczenia co do wysokości) na wysokość zobowiązania konsumentów, zaś
konsumenci nie mają wpływu na wysokość kursu, co skutkuje tym, że bank uzyskuje
dodatkową korzyść ustalając wysokość swojego wynagrodzenia przy przeliczaniu
dokonywanych przez kredytobiorców wpłat, oraz ustalając saldo zobowiązania w
oderwaniu od rzeczywiście przekazanych środków (przeliczenie kwoty udzielonego
kredytu w oparciu o ustalony przez siebie kurs kupna waluty),


2) bank ma ograniczone ryzyko walutowe (maksymalnie do kwoty wypłaconej
konsumentom), które dodatkowo limituje przez zawierane transakcje rynku
pochodnego, zaś konsumenci są obarczeni nieograniczonym ryzykiem kursowym
(ryzyko banku jest związane wyłącznie z dalszym wzrostem wartości złotego w
stosunku do waluty zagranicznej), a jednocześnie brakiem ograniczeń dla uzyskanego
wynagrodzenia przez bank; kredytobiorcy nie otrzymali przy tym informacji
pozwalających na dostateczne rozeznania co do mechanizmów kształtowania się tego
ryzyka, zaś bank nie proponuje kredytobiorcom żadnych rozwiązań minimalizujących
ryzyko kursowe (np. ubezpieczenia od ryzyka w tym zakresie), co w sytuacji
konsumentów spowodowało w ciągu kilku lat wzrost wysokości raty kredytu oraz
salda zadłużenia mimo dokonywanych spłat zgodnie z harmonogramem,

3) bank nie informuję, że w racie kredytu znajduje się wynagrodzenie z tytułu różnicy
pomiędzy kursem sprzedaży i kursem kupna waluty (tzw. spread walutowy), który nie
pomniejsza zobowiązań kredytobiorców, a o którym to dodatkowym koszcie nie
informuje wprost kredytobiorców („ukryty koszt kredytu”), co skutkuje tym, że już z
chwilą wypłaty kredytu wiadome jest, iż świadczenie banku z tytułu kapitału kredytu
zostanie przeliczone w oderwaniu od rzeczywiście przekazanej kwoty kredytu.
Wyeliminowanie z umowy opisanych wyżej nieuczciwych warunków umownych powoduje,
że umowa kredytu nie może funkcjonować. Pozbawiona została bowiem istotnych
postanowień umowy odnoszących się do głównych świadczeń stron. Nie spełnia już
wymogów umowy kredytu (art. 69 Prawa bankowego), czy też kredytu konsumenckiego (w
tym ze względu na kwotę).


W ocenie Sądu umowa jest w całości bezwzględnie nieważna także w oparciu o art. 58 § 1
k.c. w zw. z art. 353 1 k.c. jako naruszająca granice zasady swobody umów. Bezwzględna
nieważność umowy wynika również z art. 58 § 2 k.c. wobec sprzeczności umowy z zasadami
współżycia społecznego jakimi są: uczciwość, rzetelność podmiotów profesjonalnych
(banków) i udzielanych przez nie informacji, ochrona podmiotów słabszych, w tym
konsumentów.


Wyrok jest nieprawomocny. Sprawę prowadzili adw. Łukasz Chmurski oraz adw. Marcin
Żmuda Trzebiatowski.